“शेतकरीहिताचा आवाज पुन्हा बुलंद; सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांच्या नेतृत्वाखाली चंद्रकांतदादांचा एल्गार!”

“शेतकरी सुखी झाला तरच तालुका समृद्ध होईल!” — मंगरूळपीर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या आमसभेत शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर घणाघाती भूमिका

मंगरूळपीर सुधाकर चौधरी : शेतकऱ्याच्या घामाला योग्य दाम मिळाला पाहिजे, शेतकऱ्याच्या शेतात पाणी आणि जनावरांच्या गोठ्यात चारा उपलब्ध झाला पाहिजे, शेतीमालाला योग्य बाजारपेठ मिळाली पाहिजे आणि अडचणीच्या काळात शेतकऱ्याच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहिले पाहिजे, यासाठी आगामी काळात सर्वतोपरी प्रयत्न सुरूच राहतील, असा ठाम निर्धार मंगरूळपीर कृषी उत्पन्न बाजार समितीचे सभापती चंद्रकांतदादा ठाकरे यांनी व्यक्त केला.

दि. २२ ऑगस्ट रोजी कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या प्रांगणात झालेल्या वार्षिक आमसभेत शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना केंद्रस्थानी ठेवत झालेल्या चर्चेने मंगरूळपीरच्या राजकीय आणि सहकार क्षेत्राचे लक्ष वेधून घेतले. या सभेच्या अध्यक्षस्थानी माजी राज्यमंत्री सुभाषरावजी ठाकरे साहेब होते. त्यांच्या उपस्थितीमुळे आमसभेला विशेष राजकीय आणि सामाजिक वजन प्राप्त झाले.

यावेळी खरेदी-विक्री संघाचे माजी अध्यक्ष भाई देवरावजी फुके साहेब, पुणे बाजार समितीचे संचालक विठ्ठलराव गावंडे काका, महादेव आबा सुर्वे, संजयजी देशमुख, शालिग्राम मामा पाटील, बारड साहेब, सतीश बाहेती, राजेश ढोले, रमेश नावंदर, रमेश शिंदे, मुसा पटेल, ओम बंग, राजकुमार गावंडे, जिल्हा मध्यवर्ती बँकेचे उपाध्यक्ष राम पाटील ठाकरे यांच्यासह अनेक मान्यवर, शेतकरी, सभासद आणि कार्यकर्ते उपस्थित होते.

सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांची उपस्थिती म्हणजे शेतकऱ्यांसाठी विश्वासाचा आधार

मंगरूळपीरच्या राजकीय पटलावर सुभाषरावजी ठाकरे साहेब हे नाव केवळ राजकारणापुरते मर्यादित नाही. दीर्घकाळ सार्वजनिक जीवनात राहून सामान्य माणूस, शेतकरी, कष्टकरी आणि ग्रामीण भागातील प्रश्नांशी त्यांनी जोडलेले नाते आजही कायम असल्याचे त्यांच्या उपस्थितीतून पुन्हा अधोरेखित झाले.

राजकारणात अनेक चेहरे येतात आणि जातात; मात्र जनतेच्या सुख-दुःखाशी नाते जोडणारी माणसे काळाच्या पुढेही आपली ओळख टिकवून ठेवतात. सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांची राजकीय वाटचाल याच प्रकारची असल्याची भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

जाहीर सभा असो, शेतकऱ्यांची बैठक असो किंवा ग्रामीण भागातील एखादा कार्यक्रम—सामान्य माणूस आणि कार्यकर्त्यांशी थेट संवाद साधण्याची त्यांची शैली आजही कायम आहे. सामान्यातील सामान्य माणसाला नावाने ओळखणे आणि त्याच्या प्रश्नाची दखल घेणे हीच त्यांच्या राजकीय प्रवासाची खरी ताकद असल्याचे उपस्थितांनी नमूद केले.

राजकारणासोबत शिक्षणाचे मोठे दालन उभे

सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांच्या कार्याचा उल्लेख करताना केवळ त्यांच्या राजकीय कारकीर्दीची चर्चा होत नाही, तर गोरगरीब आणि सामान्य कुटुंबातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणाच्या संधी उपलब्ध व्हाव्यात यासाठी त्यांनी उभे केलेल्या शैक्षणिक कार्याचाही विशेष उल्लेख केला जातो.

केजीपासून पीजीपर्यंत शिक्षणाचे मोठे दालन उभे करून ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना शिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देण्याच्या त्यांच्या प्रयत्नांकडे सामाजिक बांधिलकीच्या दृष्टिकोनातून पाहिले जाते.

राजकारण हे केवळ सत्ता मिळविण्याचे माध्यम न राहता समाजाच्या पुढच्या पिढीला घडविण्याचे साधन ठरावे, या भूमिकेचे उदाहरण त्यांच्या कार्यातून दिसून येते, अशी भावना यावेळी व्यक्त करण्यात आली.

“शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर आता केवळ चर्चा नको; कृती हवी!”

आमसभेत चंद्रकांतदादा ठाकरे यांनी शेतकऱ्यांच्या सध्याच्या परिस्थितीवर स्पष्ट आणि ठाम भूमिका मांडली.

पाणी आणि चाऱ्याची संभाव्य टंचाई, शेतीमालाचे बाजारभाव, उत्पादन खर्च, वीजपुरवठा, पीकविमा, नुकसानभरपाई, सिंचन, शेतीमालाची विक्री आणि शेतकऱ्यांच्या विविध शासकीय योजनांशी संबंधित अडचणी या प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहण्याची आवश्यकता असल्याचे त्यांनी सांगितले.

शेतकरी वर्षभर रक्ताचे पाणी करून पीक उभे करतो; मात्र बाजारात माल आल्यानंतर त्याला भावाची चिंता सतावत असेल, तर त्याच्या कष्टाला न्याय कसा मिळणार? असा मूलभूत सवाल उपस्थित करत शेतकऱ्याच्या उत्पादनापासून विक्रीपर्यंतच्या संपूर्ण साखळीला सक्षम करण्याची गरज त्यांनी अधोरेखित केली.

पाणी असेल तर शेती; चारा असेल तर पशुधन!

आगामी काळात पाणी आणि चाऱ्याची टंचाई गंभीर होण्याची शक्यता लक्षात घेता प्रशासनाने आतापासूनच नियोजन करण्याची गरज आहे.

शेतकऱ्याच्या हातात शेती आहे; पण शेतीला पाणी नसेल तर उत्पादन कसे वाढणार? पशुधन शेतकऱ्याच्या अर्थव्यवस्थेचा आधार आहे; पण जनावरांना चारा-पाणी नसेल तर त्याचे संगोपन कसे होणार?

या दोन्ही प्रश्नांकडे गांभीर्याने पाहून जलसंधारण, उपलब्ध पाण्याचे नियोजन, चारा उपलब्धता, पशुधनासाठी आवश्यक सुविधा आणि संभाव्य टंचाईच्या काळातील उपाययोजना यावर प्रशासनाने ठोस पावले उचलण्याची गरज आहे.

शेतमालाला भाव मिळाला नाही तर शेतकरी कसा उभा राहणार?

कापूस, सोयाबीन, तूर, हरभरा, गहू यांसह विविध पिकांच्या बाजारभावातील चढ-उतार हा शेतकऱ्यांसाठी कायम चिंतेचा विषय राहिला आहे.

उत्पादन खर्च सातत्याने वाढत असताना शेतमालाच्या भावातील अनिश्चितता शेतकऱ्याचे आर्थिक गणित कोलमडून टाकते. बियाणे, खते, कीटकनाशके, मजुरी, मशागत, सिंचन, वाहतूक या सर्व खर्चांचा भार शेतकऱ्यावर असतो. त्यामुळे उत्पादन खर्चाचा विचार करून शेतमालाला समाधानकारक बाजारभाव मिळणे ही काळाची गरज आहे.

बाजार समितीच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना पारदर्शक व्यवहार, योग्य बाजारपेठ, मालाची सुरक्षित हाताळणी आणि आवश्यक सुविधा मिळणे आवश्यक आहे.

शेतकरी अडचणीत असेल तर ग्रामीण अर्थव्यवस्था कशी चालणार?

शेतकरी म्हणजे केवळ पीक घेणारा व्यक्ती नाही; तो ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार आहे.

शेतकऱ्याचे उत्पन्न वाढले की बाजारपेठेत पैसा फिरतो. मजुरांना रोजगार मिळतो. व्यापारी, वाहतूकदार, दुकानदार, छोटे उद्योजक आणि सेवा क्षेत्राला चालना मिळते. त्यामुळे शेतकऱ्याची आर्थिक परिस्थिती सुधारली तर संपूर्ण ग्रामीण भागाची अर्थव्यवस्था मजबूत होते.

यामुळे शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांकडे केवळ कृषी विभागाचा विषय म्हणून न पाहता संपूर्ण ग्रामीण विकासाचा केंद्रबिंदू म्हणून पाहण्याची आवश्यकता आहे.

कर्ज, वीज, पीकविमा, नुकसानभरपाई… प्रश्न अनेक, उत्तरांची गरज एकच!

शेतकऱ्यांच्या अडचणी केवळ बाजारभावापुरत्या मर्यादित नाहीत. अवकाळी पाऊस, अतिवृष्टी, दुष्काळी परिस्थिती, कीड-रोग, विजेचा अनियमित पुरवठा, वाढता उत्पादन खर्च, पीकविम्याच्या अडचणी, नुकसानभरपाईला होणारा विलंब, कर्जाचा ताण आणि शासकीय योजनांच्या लाभासाठी करावी लागणारी धावपळ या प्रश्नांनी शेतकरी त्रस्त असतो.

शेतकऱ्याला कागदोपत्री योजना नकोत; त्या प्रत्यक्ष शेताच्या बांधापर्यंत पोहोचल्या पाहिजेत, ही भावना यावेळी प्रकर्षाने व्यक्त झाली.

चंद्रकांतदादांचा शब्द; शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी पाठपुरावा सुरूच

आमसभेत चंद्रकांतदादा ठाकरे यांनी शेतकरी आणि पशुधनाशी संबंधित प्रश्नांवर सामूहिक प्रयत्नांची गरज व्यक्त केली. बाजार समिती, खरेदी-विक्री संघ, सहकारी संस्था, प्रशासन, लोकप्रतिनिधी आणि शेतकरी संघटनांनी एकत्रितपणे काम केल्यास अनेक प्रश्नांना मार्ग काढता येऊ शकतो.

“शेतकऱ्यांच्या हितासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न सुरूच राहतील,” हा त्यांच्या भूमिकेचा स्पष्ट संदेश या आमसभेतून पुढे आला.

सुभाषरावजी ठाकरे यांच्या नेतृत्वाची छाप कायम

मंगरूळपीरच्या राजकीय आणि सामाजिक जीवनात सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांनी निर्माण केलेली स्वतंत्र ओळख आजही चर्चेत असते. दीर्घ राजकीय प्रवास, संघर्षाचे अनेक टप्पे, बदलती राजकीय समीकरणे आणि काळानुसार बदलणारे राजकीय चेहरे—या सर्वांमध्ये आपली स्वतंत्र शैली कायम ठेवणारे नेतृत्व म्हणून त्यांच्या नावाकडे पाहिले जाते.

“राजकारणात वादळे आली, समीकरणे बदलली; पण सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांची जनतेशी असलेली नाळ तुटली नाही,” अशी भावना त्यांच्या समर्थकांकडून व्यक्त करण्यात आली.

आजही सामान्य कार्यकर्ता साहेबांपर्यंत सहज पोहोचतो, आपल्या अडचणी मांडतो आणि आपले म्हणणे ऐकून घेतले जाईल, असा विश्वास व्यक्त करतो. हीच दीर्घ सार्वजनिक जीवनातील नेतृत्वाची खरी कमाई असल्याचे यावेळी बोलताना उपस्थितांनी नमूद केले.

आता शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांना निर्णायक दिशेची अपेक्षा

मंगरूळपीर तालुक्यातील शेतकरी अनेक संकटांमधून मार्ग काढत शेती टिकवून ठेवत आहे. अशा परिस्थितीत पाणी, चारा, वीज, बाजारभाव, पीकविमा, नुकसानभरपाई, सिंचन आणि बाजारपेठ या सर्व प्रश्नांवर समन्वयाने काम करण्याची गरज आहे.

कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या आमसभेने या प्रश्नांवर चर्चा करण्यासाठी व्यासपीठ उपलब्ध करून दिले. सुभाषरावजी ठाकरे साहेबांची उपस्थिती, चंद्रकांतदादा ठाकरे यांची शेतकरीहिताची भूमिका आणि उपस्थित मान्यवरांचा सहभाग यामुळे या आमसभेला विशेष महत्त्व प्राप्त झाले.

शेतकऱ्यांच्या घामाला दाम, शेताला पाणी, पशुधनाला चारा आणि शेतीमालाला बाजार—या चार प्रमुख बाबींच्या पूर्ततेसाठी आगामी काळात ठोस प्रयत्न झाले, तर मंगरूळपीर तालुक्यातील शेती आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा मिळू शकते.

शेवटी एकच अपेक्षा—शेतकरी जगला, तरच गाव जगेल; शेतकरी समृद्ध झाला, तरच मंगरूळपीरची खरी समृद्धी होईल!