गुटखा, बनावट दूध-पनीर, संशयास्पद शीतपेये, मेडिकल व्यवसाय आणि आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांवर आता धडक कारवाई होणार का?
जनतेचा संतप्त सवाल : "कारवाई फक्त कागदावर की प्रत्यक्ष मैदानात?"
संपादक : सुधाकर चौधरी
वाशिम | राज्यात अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त म्हणून पदभार स्वीकारल्यानंतर तुकाराम मुंढे यांनी भेसळखोरांविरोधात उघडलेल्या धडक मोहिमेने अनेक जिल्ह्यांतील बेकायदेशीर व्यवसायांचे धाबे दणाणले आहेत. अचानक धाडी, मोठ्या प्रमाणावर जप्ती, गुन्हे दाखल करण्याची आक्रमक भूमिका आणि जबाबदारी निश्चित करण्याच्या पद्धतीमुळे राज्यभरात प्रशासनाची नवी प्रतिमा निर्माण होत असताना वाशिम जिल्ह्यात मात्र एकच प्रश्न जोर धरू लागला आहे —
"राज्यात सर्वत्र कारवाया होत असताना वाशिममध्ये अजूनही शांतता का?"
गेल्या अनेक वर्षांपासून जिल्ह्यात गुटखा, पानमसाला, बनावट दूध, पनीर, खवा, दही, निकृष्ट दर्जाचे खाद्यपदार्थ, संशयास्पद शीतपेये, रसायनयुक्त फळे आणि विविध भेसळयुक्त वस्तूंबाबत सातत्याने चर्चा होत आहे. मात्र जनतेचा आरोप असा आहे की तक्रारी होतात, बातम्या झळकतात, बैठका होतात, निवेदने दिली जातात; पण प्रत्यक्ष परिणाम दिसत नाही.
आरोग्याशी खेळणाऱ्यांना अभय कोणाचे?
वाशिम शहरासह ग्रामीण भागात अनेक ठिकाणी खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. काही ठिकाणी कमी खर्चात अधिक नफा कमावण्यासाठी निकृष्ट साहित्य वापरले जात असल्याच्या चर्चा आहेत. सामान्य नागरिकांच्या आरोग्याशी थेट संबंध असलेल्या या विषयाकडे दुर्लक्ष होत असल्याची भावना जनतेमध्ये वाढत आहे.
नागरिकांचा संतप्त सवाल आहे की—
"जर सर्व काही नियमांनुसार सुरू असेल तर वारंवार तक्रारी का येतात?"
"आणि जर तक्रारी खोट्या असतील तर त्यांची सखोल चौकशी का होत नाही?"
हातावर मोजण्याइतक्या कारवाया; मग एवढे जाळे टिकून कसे?
स्थानिक स्तरावर अधूनमधून काही कारवाया झाल्याची माहिती समोर येते. एखादा माल जप्त होतो, काही नमुने तपासणीसाठी पाठवले जातात, काही नोटिसा दिल्या जातात. मात्र नागरिकांच्या मते या कारवाया "हातावर मोजण्याइतक्याच" ठरल्या आहेत.
जिल्ह्यातील परिस्थिती खरोखर नियंत्रणात असेल तर मग भेसळ, गुटखा आणि निकृष्ट दर्जाच्या वस्तूंबाबत सातत्याने तक्रारी का होत आहेत? हा प्रश्न आता अधिक तीव्रतेने विचारला जात आहे.
राजकीय संरक्षणाच्या चर्चांना उधाण
जिल्ह्यातील काही घटक कथित राजकीय, आर्थिक किंवा स्थानिक प्रभावाच्या जोरावर निर्भयपणे व्यवसाय करीत असल्याच्या चर्चाही सर्वसामान्यांमध्ये ऐकायला मिळतात. या चर्चांची अधिकृत पुष्टी नसली तरी जनतेमध्ये निर्माण झालेला संशय प्रशासनासाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे.
नागरिकांचे म्हणणे आहे की, जर कोणालाही कोणाचे संरक्षण नसेल तर अचानक आणि निष्पक्ष कारवायांना भीती कशाची?
गुटखा माफियांना खरोखरच लगाम बसणार का?
राज्यातील विविध जिल्ह्यांमध्ये प्रतिबंधित गुटखा आणि पानमसाल्याविरोधात मोठ्या प्रमाणावर कारवाया करण्यात आल्या. अनेक आस्थापनांची तपासणी, गुन्हे दाखल, अटक, वाहने जप्ती आणि आस्थापने सील करण्याच्या कारवायांनी संपूर्ण राज्याचे लक्ष वेधले.
मात्र वाशिममधील नागरिक विचारत आहेत—
"राज्यातील इतर जिल्ह्यांत गुटखा सापडतो, मग वाशिममध्ये सर्व काही सुरळीत आहे का?"
"की अजून मोठी तपासणीच झालेली नाही?"
बनावट दूध, पनीर आणि दुग्धव्यवसायावर प्रश्नचिन्ह
दूध, पनीर, खवा, दही आणि इतर दुग्धजन्य पदार्थांच्या गुणवत्तेबाबतही सातत्याने शंका व्यक्त केल्या जात आहेत. ग्रामीण भागापासून शहरापर्यंत विक्री होणाऱ्या अनेक पदार्थांबाबत ग्राहकांमध्ये संभ्रमाचे वातावरण आहे.
तज्ज्ञांच्या मते भेसळयुक्त दुग्धजन्य पदार्थ हे नागरिकांच्या आरोग्यासाठी दीर्घकालीन धोका निर्माण करू शकतात. त्यामुळे या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर नमुना तपासणी आणि विशेष मोहीम राबविण्याची मागणी होत आहे.
संशयास्पद शीतपेये आणि पेय पदार्थांचा वाढता बाजार
उन्हाळ्याच्या दिवसांत मोठ्या प्रमाणावर विकल्या जाणाऱ्या शीतपेयांबाबतही अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. काही ठिकाणी नामांकित कंपन्यांच्या नावाशी साधर्म्य असलेली उत्पादने विकली जात असल्याच्या चर्चा आहेत.
जर असे प्रकार घडत असतील तर त्यामागील उत्पादन केंद्रे, साठवणूक व्यवस्था आणि पुरवठा साखळी यांची चौकशी होणे गरजेचे असल्याचे नागरिकांचे मत आहे.
मेडिकल दुकाने आणि दवाखान्यांकडेही लक्ष जाणार का?
अन्न व औषध प्रशासनाच्या अखत्यारित येणाऱ्या मेडिकल व्यवसायाबाबतही आता नागरिकांनी प्रश्न उपस्थित करण्यास सुरुवात केली आहे.
- मुदतबाह्य औषधांची विक्री होत नाही ना?
- डॉक्टरांच्या चिठ्ठीशिवाय औषधे दिली जात नाहीत ना?
- औषध साठवणुकीचे नियम पाळले जात आहेत का?
- ग्रामीण भागात निकृष्ट दर्जाची औषधे पोहोचत नाहीत ना?
- औषध विक्री आणि वितरण व्यवस्थेची नियमित तपासणी होते का?
हे प्रश्न केवळ प्रशासनालाच नव्हे तर संपूर्ण आरोग्य व्यवस्थेलाही विचारले जात आहेत.
तुकाराम मुंढे यांचा गोपनीय दौरा होणार का?
वाशिममध्ये परिस्थितीची खरी माहिती मिळवायची असेल तर पूर्वसूचना न देता अचानक तपासणी मोहीम राबविण्याची गरज असल्याचे सामाजिक कार्यकर्त्यांचे म्हणणे आहे.
गोडाऊन, डेअऱ्या, खाद्यपदार्थ उत्पादन केंद्रे, शीतपेय निर्मिती युनिट्स, मेडिकल दुकाने, बाजारपेठा, वाहतूक मार्ग आणि संशयित ठिकाणांची प्रत्यक्ष पाहणी झाल्यास अनेक बाबी उघड होऊ शकतात, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
प्रशासनाच्या पायाखालची वाळू सरकणार?
राज्यातील इतर जिल्ह्यांमध्ये झालेल्या कारवायांमुळे भेसळखोरांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे. वाशिममध्येही अशीच धडक मोहीम राबविण्यात आली तर अनेक वर्षांपासून चर्चेत असलेल्या मुद्द्यांचे सत्य जनतेसमोर येऊ शकते.
आता वाशिमकरांना निव्वळ आश्वासने नकोत, तर प्रत्यक्ष कारवाई हवी आहे.
त्यांना बैठका नकोत, तर तपासण्या हव्यात.
त्यांना निवेदने नकोत, तर दोषींवर गुन्हे दाखल झालेले पाहायचे आहेत.
त्यांना केवळ आकडेवारी नको, तर आरोग्याशी खेळ करणाऱ्यांवर कठोर कारवाई झालेली पाहायची आहे.
जनतेचा थेट सवाल
राज्यात भेसळखोरांविरोधात वादळ निर्माण करणारे आयुक्त तुकाराम मुंढे आता वाशिममध्येही धडकणार का?
गुटखा, भेसळयुक्त अन्नपदार्थ, संशयास्पद शीतपेये, बनावट दुग्धजन्य पदार्थ, मेडिकल व्यवसायातील अनियमितता आणि नागरिकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या प्रत्येक साखळीवर मोठा हातोडा पडणार का?
या प्रश्नांची उत्तरे मिळेपर्यंत वाशिम जिल्ह्याची नजर प्रशासनाच्या पुढील पावलांकडे लागून राहणार आहे.
(संपादकीय नोंद)
या वृत्तातील काही मुद्दे हे नागरिक, सामाजिक कार्यकर्ते व स्थानिक स्तरावर व्यक्त होत असलेल्या मागण्या, शंका आणि चर्चांवर आधारित आहेत. कोणत्याही व्यक्ती, संस्था, व्यावसायिक किंवा शासकीय अधिकाऱ्यांविरुद्धचे आरोप अधिकृत चौकशी किंवा न्यायालयीन प्रक्रियेत सिद्ध झालेले आहेत, असा दावा या वृत्तातून करण्यात आलेला नाही. निष्पक्ष चौकशी आणि अधिकृत पुराव्यानंतरच अंतिम निष्कर्ष काढता येतील.
0 Comments