साहित्यविश्वाला नवी दिशा देणारा ‘चतुरंग’ काव्यसंग्रह भव्य-दिव्य सोहळ्यात प्रकाशित

मंगरूळपीर पंचायत समिती सभागृहात साहित्य, संवेदना आणि सामाजिक जाणीवांचा अविस्मरणीय उत्सव

‘प्रत्येक कविता अंतर्मुख करणारी आणि समाजमनाला जागृत करणारी’ — आमदार आ. श्याम खोडे

मंगरूळपीर : सुधाकर चौधरी

मंगरूळपीरच्या सांस्कृतिक आणि साहित्यिक इतिहासात सुवर्णाक्षरांनी नोंद व्हावी असा भव्य, दिमाखदार आणि उत्साहवर्धक सोहळा नुकताच जुन्या पंचायत समिती सभागृहात पार पडला. साहित्य, सामाजिक जाणीवा, मानवी संवेदना आणि जीवनमूल्यांचा संगम असलेल्या ‘चतुरंग’ या बहुचर्चित काव्यसंग्रहाचे प्रकाशन आमदार आ. श्याम खोडे यांच्या शुभहस्ते मोठ्या उत्साहात करण्यात आले. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी ज्येष्ठ शिक्षणतज्ज्ञ प्रा. मनोहर बनसोड होते, तर भाजपा जिल्हाध्यक्ष पुरुषोत्तम चितलांगे यांची प्रमुख उपस्थिती लाभली.

संपूर्ण सभागृह साहित्यप्रेमी, कवी, सामाजिक कार्यकर्ते, शिक्षक, अभ्यासक आणि मान्यवरांच्या उपस्थितीने खचाखच भरले होते. कार्यक्रमाची सुरुवात अत्यंत उत्साहपूर्ण वातावरणात झाली आणि शेवटपर्यंत उपस्थितांनी साहित्याचा अविस्मरणीय आनंद लुटला. ‘चतुरंग’च्या प्रकाशनाने परिसरातील साहित्य चळवळीला नवी ऊर्जा आणि नवी दिशा मिळाल्याची भावना उपस्थितांनी व्यक्त केली.

प्रकाशनानंतर मार्गदर्शन करताना आमदार आ. श्याम खोडे यांनी ‘चतुरंग’च्या साहित्यिक सामर्थ्याचा गौरव करताना सांगितले की, “हा काव्यसंग्रह केवळ कवितांचे पुस्तक नाही, तर समाजातील विविध स्तरांवरील भावना, संघर्ष, नातेसंबंध, आशा-निराशा, वास्तव आणि जीवनाचे अनेक पैलू उलगडून दाखवणारा वैचारिक दस्तऐवज आहे. प्रत्येक कविता वाचकाला विचार करायला लावते, अंतर्मुख करते आणि समाजाशी नवे नाते जोडण्याची प्रेरणा देते. अशा साहित्यकृती समाजाच्या वैचारिक उन्नतीसाठी अत्यंत आवश्यक आहेत.”

अध्यक्षीय भाषणात प्रा. मनोहर बनसोड यांनी साहित्य हे समाजपरिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम असल्याचे सांगत ‘चतुरंग’मधील कवितांमध्ये सामाजिक वास्तव आणि मानवी मूल्यांचा प्रभावी आविष्कार झाल्याचे नमूद केले. प्रमुख पाहुणे पुरुषोत्तम चितलांगे यांनीही या काव्यसंग्रहाचे कौतुक करत नवोदित आणि प्रगल्भ साहित्यिकांना अशा उपक्रमांतून व्यासपीठ मिळणे ही काळाची गरज असल्याचे सांगितले.

कार्यक्रमाचे प्रास्ताविक सुनील मालपाणी यांनी केले. त्यांनी ‘चतुरंग’च्या निर्मितीमागील संकल्पना, साहित्यिक प्रवास आणि या काव्यसंग्रहाच्या वैशिष्ट्यांवर प्रकाश टाकला. साहित्य हे समाजाचे प्रतिबिंब असून विविध भावविश्व एका मंचावर आणण्याचा प्रयत्न ‘चतुरंग’मधून करण्यात आल्याचे त्यांनी सांगितले.

कार्यक्रमाचे अतिशय प्रभावी आणि ओघवते संचालन अॅड. सुधीर घोडचर यांनी केले. त्यांच्या आकर्षक सूत्रसंचालनामुळे संपूर्ण कार्यक्रमाला विशेष रंगत प्राप्त झाली. उपस्थितांना कार्यक्रमाशी जोडून ठेवत त्यांनी प्रत्येक मान्यवरांचा परिचय आणि कार्यक्रमातील विविध टप्प्यांची सुंदर गुंफण केली.

यावेळी काव्यसंग्रहातील निवडक कवितांचे वाचन करण्यात आले. कवितांमधून व्यक्त होणाऱ्या संवेदना, सामाजिक वास्तव, मानवी नात्यांची उब, संघर्षाची जिद्द आणि जीवनाचे विविध रंग यामुळे सभागृहातील वातावरण भारावून गेले. अनेक रसिकांनी या कवितांना उत्स्फूर्त दाद दिली.

या ऐतिहासिक आणि संस्मरणीय सोहळ्यास सुनील मालपाणी, राजेंद्र महल्ले, प्रा. संजय कावरे, गौतम कोकरे, रशीद शादा, अभिषेक दंडे, डॉ. दिलीप रत्नपारखी, प्रा. वीरेंद्रसिंह ठाकूर, राजू जयस्वाल, श्रीहरी इंगोले, दीपक राऊत, मनीष मंत्री, राजेंद्र राठी यांच्यासह विविध क्षेत्रातील मान्यवर, साहित्यिक, कवी, शिक्षक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि साहित्यप्रेमी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

संपूर्ण कार्यक्रमात साहित्याबद्दलची आस्था, सामाजिक जाणीवांची जपणूक आणि सर्जनशीलतेचा उत्सव अनुभवायला मिळाला. मंगरूळपीर पंचायत समितीच्या सभागृहात झालेला हा भव्य-दिव्य सोहळा उपस्थितांच्या मनावर दीर्घकाळ अधिराज्य गाजवणारा ठरला. ‘चतुरंग’च्या रूपाने साहित्यविश्वाला एक समृद्ध, संवेदनशील आणि विचारप्रवर्तक काव्यसंग्रह लाभला असून, तो वाचकांच्या मनात दीर्घकाळ घर करेल, असा विश्वास उपस्थित मान्यवरांनी व्यक्त केला.

‘चतुरंग’च्या प्रकाशनाने मंगरूळपीरच्या साहित्यिक चळवळीला नवे बळ मिळाले असून, हा सोहळा केवळ पुस्तक प्रकाशनाचा कार्यक्रम न राहता साहित्य, संस्कृती आणि सामाजिक बांधिलकीचा भव्य उत्सव ठरला.