बाणेदार व्यक्तिमत्त्वाचा युगपुरुषाला भावपूर्ण निरोप; महल्ले गुरुजींच्या सेवेचा सुवर्णअध्याय संपन्न”“३६ वर्षांचा संस्कारयज्ञ, आदर्श शिक्षणाची परंपरा… एका शिक्षकाने घडवला संपूर्ण गावाचा चेहरा”

सत्काराच्या क्षणी महल्ले गुरुजींना मान्यवरांच्या हस्ते शाल-श्रीफळ देऊन गौरविताना भावूक वातावरण

मंगरूळपीर, ता. ३१ : “कंसात काही कणस दाणेदार असतात, तसेच माणसात काही माणसं बाणेदार असतात…” या ओळी अक्षरशः साकार करणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे पिंप्री बु. येथील जिल्हा परिषद शाळेचे मुख्याध्यापक वासुदेव काशीरामजी महल्ले गुरुजी. आपल्या प्रामाणिक, निष्ठावान आणि कर्तृत्ववान सेवेमुळे संपूर्ण गावाच्या हृदयात घर करणाऱ्या या शिक्षकाचा सेवानिवृत्ती सत्कार सोहळा दिनांक ३० रोजी अत्यंत उत्साहात, दिमाखात आणि भावनिक वातावरणात पार पडला. हा सोहळा केवळ एक कार्यक्रम नव्हता, तर एका युगपुरुषाच्या कार्याला दिलेला सामूहिक सलाम होता.

महल्ले गुरुजींचा ३६ वर्षांचा सेवाकाळ हा केवळ शाळेच्या चार भिंतींपुरता मर्यादित नव्हता, तर तो एक अखंड संस्कारयज्ञ होता. त्यांनी शिक्षणाला केवळ ज्ञानप्राप्तीचे साधन न मानता, व्यक्तिमत्त्व विकासाचा पाया मानला. त्यांच्या नेतृत्वाखालील शाळा ही केवळ शिक्षण देणारी संस्था नसून, विद्यार्थ्यांना घडवणारी, त्यांच्यात आत्मविश्वास, शिस्त, नैतिक मूल्ये आणि सामाजिक जाणीव रुजवणारी एक आदर्श शैक्षणिक प्रयोगशाळा ठरली.

आज शाळेतील विद्यार्थी आत्मविश्वासाने इंग्रजीत आपली ओळख करून देताना, पाढे सहजतेने म्हणताना, तसेच विविध उपक्रमात सक्रिय सहभाग घेताना दिसतात. ही केवळ शैक्षणिक प्रगती नसून, महल्ले गुरुजींनी रुजवलेल्या संस्कारांची जिवंत साक्ष आहे. त्यांच्या कार्यामुळे पिंप्री बु. येथील शाळेला संपूर्ण परिसरात “आदर्श शाळा” म्हणून विशेष ओळख प्राप्त झाली.

या भव्य सोहळ्याच्या अध्यक्षस्थानी गटशिक्षणाधिकारी श्रीकांत माने होते. प्रमुख पाहुणे म्हणून संगीता भिंगारे, ग्राम विस्तार अधिकारी सीमा सुर्वे, देवकाबाई महल्ले, जया महल्ले, प्रकाश धोटे, सुदाम भोंडणे, डॉ. सुबोध महल्ले, डॉ. वृषाली महल्ले, खोडके, गावंडे, भास्कर धोटे, नितीन सोनोने, रुपेश ठाकरे, सूर्यकांता खाडे, सिद्धार्थ बुगाजी सोनोने, रीना ठाकरे, वकिलाबाई राठोड, राजेश भगत, ओमप्रकाश इंगोले, प्रतिभा सोनोने, सिद्धार्थ सोनोने यांच्यासह अनेक मान्यवरांची उपस्थिती लाभली. गावकरी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून आपल्या लाडक्या गुरुजींना निरोप देण्यासाठी एकवटले होते.

या वेळी महल्ले गुरुजींच्या पत्नी जया महल्ले तसेच त्यांचे सुपुत्र डॉ. यश महल्ले, डॉ. प्रीती महल्ले आणि अमोल महल्ले यांची उपस्थिती विशेष ठरली. महल्ले गुरुजींचा सपत्नीक सत्कार करण्यात आला, आणि या क्षणी संपूर्ण वातावरण भावनिक झाले.

अध्यक्षीय भाषणात श्रीकांत माने यांनी महल्ले गुरुजींच्या कार्याचा गौरव करताना सांगितले की, “महल्ले सर हे केवळ शिक्षक नसून ते एक प्रेरणास्थान आहेत. त्यांनी शाळेला एक वेगळी ओळख दिली. राजकारणात सक्रिय असूनही त्यांनी विद्यार्थ्यांप्रती असलेली निष्ठा कधीही कमी होऊ दिली नाही. त्यांचे कार्य हे प्रत्येक शिक्षकासाठी आदर्श ठरावे असे आहे.”

महल्ले गुरुजींनी शिक्षक सहकारी पतसंस्थेचे अध्यक्षपदही यशस्वीपणे भूषवले, तरीही त्यांनी शैक्षणिक जबाबदाऱ्या अत्यंत प्रामाणिकपणे पार पाडल्या. त्यांच्या १८ वर्षांच्या सेवाकाळात एकही तक्रार त्यांच्या विरोधात नोंदवली गेली नाही, ही बाब त्यांच्या स्वच्छ, पारदर्शक आणि कर्तव्यनिष्ठ कार्यपद्धतीची साक्ष देते.

“विद्यार्थ्यांना प्रामाणिकपणे घडवले, तर समाज आपोआप घडतो,” हा त्यांचा जीवनमंत्र त्यांनी आपल्या कृतीतून सिद्ध केला. त्यांच्या मुलांनी वैद्यकीय क्षेत्रात यश संपादन करून त्यांच्या संस्कारांची उंची अधोरेखित केली आहे. त्यामुळे महल्ले गुरुजी हे केवळ एक शिक्षक नसून, एक आदर्श पालक आणि समाजघटक म्हणूनही ओळखले जातात.

महल्ले गुरुजींच्या ३६ वर्षांच्या सेवाकाळात प्रामाणिकपणा, निःस्वार्थता आणि गुणवत्तापूर्ण शिक्षण यांचा अनोखा संगम पाहायला मिळतो. शाळेतील दाखले, उतारे, विद्यार्थी दाखल किंवा परीक्षा शुल्क अशा कोणत्याही कामासाठी त्यांनी कधीही एक रुपयाही स्वीकारला नाही. इतकेच नव्हे, तर आईचे ऑपरेशन, पत्नीच्या दोन शस्त्रक्रिया आणि स्वतःच्या उपचारांवर खर्च होऊनही त्यांनी कधीही वैद्यकीय बिल सादर केले नाही. शिक्षक सहकारी पतसंस्थेचे अध्यक्ष आणि पुढे ११ वर्षे संचालक म्हणून कार्य करतानाही त्यांनी कोणत्याही प्रकारचे मानधन किंवा बिल घेतले नाही, ही बाब त्यांच्या नितीमत्ता आणि पारदर्शकतेची जिवंत साक्ष आहे. त्यांच्या शैक्षणिक कार्याची उंचीही तितकीच उल्लेखनीय आहे

शाळेतील दुसरीतील विद्यार्थी कोटीपर्यंत संख्या वाचू-लिहू शकतात, २ ते ९९ पर्यंत कोणत्याही संख्येचा पाढा सहज लिहितात, इंग्रजीत नावे लिहितात व वाचतात, तसेच बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार आणि भागाकार या चारही गणिती क्रिया आत्मविश्वासाने करतात. तिसरी-चौथीतील विद्यार्थी इंग्रजीचे सुंदर आणि प्रवाही वाचन करतात. अशा प्रकारे ज्ञानासोबतच गुणवत्ता आणि संस्कार रुजवणारे महल्ले गुरुजी हे खऱ्या अर्थाने आदर्श शिक्षक ठरले आहेत.

सत्काराला उत्तर देताना महल्ले गुरुजी भावूक होत म्हणाले, “मी विद्यार्थ्यांना नेहमी माझ्या स्वतःच्या मुलांप्रमाणे समजून घडवले. ज्ञानदान हेच माझे खरे पूज्य कार्य आहे. आयुष्यभर मी हेच कार्य प्रामाणिकपणे करत राहीन.” त्यांच्या या शब्दांनी उपस्थितांचे डोळे पाणावले आणि वातावरणात एक वेगळीच भावनिक लहर निर्माण झाली.

या प्रसंगी गावातील अनेक मान्यवरांनी आपल्या भावना व्यक्त करत महल्ले गुरुजींच्या कार्याची आठवण करून दिली. नाना देवळे, संजय राठी, गजानन व्यवहारे यांच्यासह अनेकांनी त्यांच्या कार्याचा गौरव करत, “असा शिक्षक पुन्हा होणे कठीण” अशा भावना व्यक्त केल्या.

कार्यक्रमाचे प्रभावी संचालन रुपेश धोटे सर यांनी केले, तर आभार प्रदर्शन केंद्रप्रमुख धीरज महल्ले सर यांनी केले. संपूर्ण कार्यक्रम अत्यंत शिस्तबद्ध आणि उत्साहपूर्ण वातावरणात पार पडला.

महल्ले गुरुजींची सेवानिवृत्ती ही केवळ एका शिक्षकाचा निरोप नसून, एका विचारसरणीचा, एका मूल्यव्यवस्थेचा आणि एका प्रेरणादायी युगाचा समारोप आहे. मात्र, त्यांनी घडवलेली पिढी, त्यांनी रुजवलेले संस्कार आणि त्यांनी दिलेली प्रेरणा ही पुढील अनेक वर्षे समाजाला दिशा देत राहणार आहे. त्यांच्या कार्याचा ठसा केवळ शाळेपुरता मर्यादित न राहता, संपूर्ण समाजाच्या मनावर कायमचा उमटलेला आहे.