आंबेडकर जयंतीनिमित्त जीएचआरयु मध्ये राष्ट्रनिर्माणावर विद्यार्थ्यांचे चिंतन

अमरावती, प्रतिनिधी – अनिता यादव : भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १३५व्या जयंतीनिमित्त जी. एच. रायसोनी विद्यापीठ येथे आयोजित करण्यात आलेली “विद्यार्थी संगोष्ठी – २०२६” अत्यंत उत्साहात व शैक्षणिक वातावरणात पार पडली. स्कूल ऑफ हॉटेल मॅनेजमेंट अँड केटरिंग टेक्नॉलॉजी आणि स्कूल ऑफ लॉ यांच्या संयुक्त विद्यमाने झालेल्या या कार्यक्रमात विद्यार्थ्यांनी संशोधनाधारित मांडणी करत राष्ट्रनिर्माणाच्या विविध पैलूंवर सखोल चर्चा केली.

राष्ट्रनिर्माणाच्या मूलभूत संकल्पनांवर भर

या संगोष्ठीचा मुख्य विषय होता – “समकालीन भारतात राष्ट्रनिर्माण : वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सामाजिक न्याय, आर्थिक समता आणि जागतिक मानवतावाद यावर डॉ. आंबेडकरांचा दृष्टिकोन”. या विषयाच्या माध्यमातून विद्यार्थ्यांना केवळ सैद्धांतिक नव्हे, तर व्यावहारिक स्तरावर राष्ट्रनिर्माणाच्या मूल्यांची जाण करून देण्यात आली.

कार्यक्रमात एकूण ४५ विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेतला, त्यापैकी २५ विद्यार्थ्यांनी पॉवरपॉइंट प्रेझेंटेशनद्वारे संशोधनाधारित पेपर सादर केले. विद्यार्थ्यांनी सामाजिक विषमता, संविधानिक मूल्ये, आर्थिक धोरणे आणि जागतिक पातळीवरील मानवतावाद यासारख्या विविध विषयांवर प्रभावी मांडणी केली.

प्रमुख अतिथींचे मार्गदर्शन

कार्यक्रमात प्रमुख अतिथी म्हणून माजी कनिष्ठ प्रशासकीय अधिकारी अरुण वाघाट आणि उपविभागीय अधिकारी अनिल भटकर उपस्थित होते. त्यांनी आपल्या मार्गदर्शनपर भाषणात ‘जागतिक मानवतावाद’ या संकल्पनेचा सखोल उहापोह केला.

त्यांनी सांगितले की, आजच्या जागतिकीकरणाच्या युगात युवकांनी केवळ अधिकारांवर भर न देता आपल्या कर्तव्यांची जाणीव ठेवणे आवश्यक आहे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांचे विचार हे केवळ भारतापुरते मर्यादित नसून ते संपूर्ण मानवजातीसाठी मार्गदर्शक आहेत. मानवी गरिमा, समता आणि बंधुत्व या मूल्यांवर आधारित समाजव्यवस्था उभी करणे हीच खरी राष्ट्रनिर्मिती असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

अध्यक्षीय भाषणात बहुआयामी कार्याचा आढावा

विद्यापीठाचे कुलगुरू डॉ. विनायक देशपांडे यांनी अध्यक्षीय भाषणात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या बहुआयामी योगदानाचा सविस्तर आढावा घेतला.

त्यांनी नमूद केले की, ‘द प्रॉब्लेम ऑफ द रुपी’ या प्रबंधाच्या माध्यमातून भारतीय अर्थव्यवस्थेच्या पायाभूत रचनेत त्यांचे मोठे योगदान आहे आणि त्याचाच प्रभाव रिझर्व बँक ऑफ इंडिया स्थापनेत दिसून येतो. तसेच हिराकुड धरणासारख्या महत्त्वाच्या प्रकल्पांमध्येही त्यांचा सहभाग होता.

डॉ. आंबेडकर हे केवळ एका घटकाचे नेते नव्हते, तर संपूर्ण राष्ट्राचे दूरदर्शी शिल्पकार होते, असे त्यांनी ठामपणे सांगितले.

संविधानिक मूल्ये आत्मसात करण्याचे आवाहन

कुलसचिव डॉ. स्नेहील जयस्वाल यांनी आपल्या भाषणात डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या राष्ट्रनिर्माणातील योगदानाचे व्यापक स्वरूप स्पष्ट केले.

त्यांनी सांगितले की, डॉ. आंबेडकरांचे कार्य केवळ संविधान निर्मितीपुरते मर्यादित नसून त्यांनी लोकशाही, समता आणि तर्कशुद्ध विचार यांचा समन्वय साधणारी विचारधारा दिली. विद्यार्थ्यांनी संविधानिक मूल्ये आत्मसात करून सामाजिक परिवर्तनात सक्रिय भूमिका घ्यावी, असे आवाहन त्यांनी केले.

विद्यार्थ्यांच्या विश्लेषणात्मक क्षमतेचे कौतुक

स्कूल ऑफ हॉटेल मॅनेजमेंटचे डीन प्रो. शैलेंद्र चिकटे यांनी आपल्या भाषणात डॉ. आंबेडकरांच्या विचारांची आजच्या काळातील प्रासंगिकता अधोरेखित केली. विद्यार्थ्यांनी सादर केलेल्या संशोधनाधारित मांडणीचे कौतुक करत त्यांनी विद्यार्थ्यांच्या विश्लेषणात्मक क्षमतेचा गौरव केला.

स्पर्धेतील विजेते जाहीर

संगोष्ठीअंतर्गत घेण्यात आलेल्या पीपीटी-आधारित पेपर प्रेझेंटेशन स्पर्धेत विद्यार्थ्यांनी उत्कृष्ट कामगिरी केली.

प्रथम क्रमांक : सैक अली (स्कूल ऑफ लॉ)

द्वितीय क्रमांक : रेणुका उल्हास बाळापुरे (स्कूल ऑफ हॉटेल मॅनेजमेंट)

तृतीय क्रमांक : पार्थ रवींद्र कदू (स्कूल ऑफ लॉ)

कार्यक्रमाची यशस्वी सांगता

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन प्रथम वर्षाच्या विद्यार्थिनी वृषाली चव्हाण यांनी प्रभावीपणे केले, तर आभार प्रदर्शन सहाय्यक प्राध्यापक क्षितिजा देशमुख यांनी केले.

संगोष्ठीचे समन्वयक प्रो. शैलेंद्र चिकटे आणि प्रो. सजिब बिस्वास होते. स्कूल ऑफ लॉच्या डीन डॉ. नीता नाथ यांच्या मार्गदर्शनाखाली हा कार्यक्रम यशस्वीरित्या पार पडला. स्पर्धेच्या परीक्षक मंडळात डॉ. भावना करमोरे, डॉ. श्रीकांत चव्हाटे आणि डॉ. मंगेश ढोरे यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.

विद्यार्थ्यांमध्ये जागृतीचा नवा संदेश

या संगोष्ठीमुळे विद्यार्थ्यांना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या तत्त्वज्ञानाशी सखोल संवाद साधण्याची संधी मिळाली. वैज्ञानिक दृष्टिकोन, सामाजिक न्याय, आर्थिक समता आणि जागतिक मानवतावाद ही मूल्ये राष्ट्रनिर्माणासाठी किती आवश्यक आहेत, याची जाणीव विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झाली.

एकंदरीत, ही संगोष्ठी केवळ शैक्षणिक उपक्रम न राहता विद्यार्थ्यांच्या विचारविश्वाला नवी दिशा देणारी ठरली.