शब्दांचा दीपस्तंभ : वाशिम जिल्ह्याच्या पत्रकारितेचा अभिमान – ज्येष्ठ पत्रकार मा. माधवरावजी अंभोरे साहेब

वाढदिवसानिमित्त कृतज्ञ अभिवादन

"पत्रकार हा समाजाचा आरसा असतो. सत्तेला प्रश्न विचारणारा, अन्यायाविरुद्ध आवाज उठवणारा, सत्याला शब्द देणारा आणि जनतेच्या आशा-आकांक्षांचा प्रामाणिक प्रतिनिधी असतो. अशा पत्रकारांची संख्या कमी असते; पण जे असतात ते इतिहास घडवतात."

वाशिम जिल्ह्याच्या पत्रकारितेच्या इतिहासात जर काही मोजकी नावे आदराने, अभिमानाने आणि प्रेरणेने घेतली जात असतील, तर त्यामध्ये ज्येष्ठ पत्रकार मा. माधवरावजी अंभोरे साहेब यांचे नाव अग्रक्रमाने घेतले जाते. अनेक दशकांपासून पत्रकारितेच्या क्षेत्रात त्यांनी केलेले कार्य हे केवळ वृत्तांकनापुरते मर्यादित नसून समाजपरिवर्तनाच्या चळवळीचे एक प्रभावी माध्यम ठरले आहे.

पत्रकारिता म्हणजे केवळ बातम्या लिहिणे नव्हे, तर सत्याचा शोध घेणे, अन्यायाविरुद्ध निर्भीडपणे उभे राहणे, सर्वसामान्य नागरिकांच्या भावना शासनापर्यंत पोहोचविणे आणि लोकशाहीच्या चौथ्या स्तंभाची प्रतिष्ठा जपणे. या प्रत्येक तत्त्वाचे आयुष्यभर पालन करणारे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे माधवरावजी अंभोरे साहेब.

देशोन्नतीसारख्या प्रतिष्ठित दैनिकामध्ये अनेक वर्षांपासून अत्यंत प्रामाणिकपणे कार्यरत असलेल्या अंभोरे साहेबांनी पत्रकारितेला कधीच व्यवसाय मानले नाही; ती समाजसेवेची साधना मानली. त्यांच्या लेखणीतून समाजातील वंचित, शोषित, शेतकरी, कष्टकरी, विद्यार्थी, महिला आणि सामान्य नागरिक यांच्या वेदना शब्दरूप घेत गेल्या. त्यांच्या प्रत्येक लेखामागे समाजाविषयीची तळमळ आणि न्यायासाठीची आस्था दिसून येते.

वाशिम जिल्ह्याच्या विकासाचा इतिहास लिहिला जाईल, तेव्हा पत्रकारितेच्या माध्यमातून जनतेच्या प्रश्नांना सातत्याने वाचा फोडणाऱ्या व्यक्तिमत्त्वांमध्ये अंभोरे साहेबांचे योगदान सुवर्णाक्षरांनी नोंदवले जाईल. जिल्ह्यातील अनेक प्रश्न शासनदरबारी पोहोचविण्याचे काम त्यांनी केले. विकासकामांतील त्रुटी असोत, शेतकऱ्यांच्या अडचणी असोत, शिक्षण, आरोग्य, प्रशासन किंवा सामाजिक प्रश्न असोत—त्यांनी प्रत्येक विषयाला वस्तुनिष्ठपणे हाताळले.

पत्रकारितेचा इतिहास सांगतो की लोकमान्य टिळकांनी केसरीच्या माध्यमातून स्वातंत्र्याची ज्योत चेतवली. आचार्य बाळशास्त्री जांभेकरांनी पत्रकारितेला सामाजिक प्रबोधनाचे माध्यम बनविले. प्रबोधनकार ठाकरे यांनी समाजजागृतीसाठी लेखणीचा प्रभावी वापर केला. या महान परंपरेतील सत्यनिष्ठ, समाजहितवादी आणि निर्भीड पत्रकारितेचा वारसा आपल्या कार्यातून जपणाऱ्या पत्रकारांमध्ये माधवरावजी अंभोरे साहेबांचा उल्लेख आदराने करावा लागेल.

त्यांच्या लेखणीने अनेकांना न्याय मिळवून दिला. अनेक प्रश्न प्रशासनाच्या दारात पोहोचले. अनेक दुर्लक्षित विषय समाजासमोर आले. पत्रकार म्हणून त्यांनी कधीही कोणत्याही दबावाला शरण न जाता सत्याची बाजू घेतली. त्यामुळेच समाजातील सर्व स्तरांतील लोकांच्या मनात त्यांनी विश्वासाचे स्थान निर्माण केले.

मराठी पत्रकार परिषदेचे  राज्याध्यक्ष म्हणून त्यांनी पत्रकार संघटनांना दिशा दिली. पत्रकारांच्या हक्कांसाठी आवाज उठविला. ग्रामीण पत्रकारितेचे महत्त्व अधोरेखित केले. नवोदित पत्रकारांना मार्गदर्शन केले. पत्रकारितेतील मूल्ये, नैतिकता आणि जबाबदारी यांचा सातत्याने पुरस्कार केला.

राजकारणाचा सखोल अभ्यास, समाजकारणाची जाण, विकासात्मक दृष्टिकोन आणि लोकहिताची भूमिका यामुळे त्यांचे व्यक्तिमत्त्व अधिक समृद्ध झाले आहे. ते प्रत्येक प्रश्नाकडे पक्षीय चष्म्यातून नव्हे, तर जनहिताच्या दृष्टीने पाहतात. म्हणूनच त्यांचे विचार सर्वमान्य ठरतात.

त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील साधेपणा, विनम्रता, संयम आणि सर्वांना आपलेसे करून घेण्याची वृत्ती ही त्यांच्या लोकप्रियतेची खरी कारणे आहेत. मोठेपण असूनही अहंकार नाही, अधिकार असूनही दुरावा नाही आणि अनुभव असूनही गर्व नाही—हीच त्यांची खरी ओळख आहे.

पत्रकारितेच्या क्षेत्रात अनेक जण येतात, काही काळ काम करतात आणि काळाच्या पडद्याआड जातात. परंतु काही व्यक्तिमत्त्वे अशी असतात की त्यांचे कार्य काळाच्या पलीकडे जाऊन प्रेरणा देत राहते. माधवरावजी अंभोरे साहेब हे असेच प्रेरणास्थान आहेत. त्यांनी पत्रकारितेला प्रतिष्ठा दिली, विश्वास दिला आणि समाजासाठी जगण्याची दिशा दिली.

वाशिम जिल्ह्याला आज अशा पत्रकाराचा अभिमान आहे, ज्यांनी आपल्या लेखणीला समाजाच्या कल्याणासाठी वाहून घेतले. त्यांच्या कार्यामुळे पत्रकारितेची विश्वासार्हता वाढली, अनेक तरुण पत्रकारांना प्रेरणा मिळाली आणि जनतेचा माध्यमांवरील विश्वास अधिक दृढ झाला.

आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त त्यांना मनःपूर्वक अभिवादन करताना एकच भावना व्यक्त करावीशी वाटते—अशा व्यक्तिमत्त्वांचा गौरव हा केवळ शब्दांनी होत नाही; त्यांच्या कार्यातूनच त्यांचे मोठेपण दिसून येते. त्यांनी आयुष्यभर जपलेली सत्यनिष्ठा, समाजसेवा, प्रामाणिकपणा आणि पत्रकारितेची मूल्ये ही पुढील पिढ्यांसाठी दीपस्तंभ ठरतील.

ईश्वरचरणी प्रार्थना की, त्यांना उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य, अखंड उत्साह आणि समाजहितासाठी कार्य करण्याची अधिकाधिक शक्ती लाभो. त्यांच्या लेखणीचा प्रकाश असाच समाजाला दिशा देत राहो, वाशिम जिल्ह्याचे नाव उज्ज्वल करत राहो आणि पत्रकारितेच्या क्षेत्रात नवे आदर्श निर्माण करत राहो.

मा. माधवरावजी अंभोरे साहेबांना वाढदिवसानिमित्त कोटी कोटी शुभेच्छा आणि मानाचा मुजरा!

– शुभेच्छुक. संपादक : सुधाकर चौधरी