अखंड मानवतेचा दीपस्तंभ - मा. श्री. शेषरावजी बापूरावजी चौधरी

समाजात काही माणसे केवळ जगत नाहीत, तर इतरांना जगण्याची प्रेरणा देतात. ज्यांच्या एका शब्दाने निराशेला आशा मिळते, ज्यांच्या एका कृतीने हजारो आयुष्ये उजळतात, असे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे मा. श्री. शेषरावजी बापूरावजी चौधरी.

आज त्यांच्या जन्मदिनानिमित्त त्यांच्या कार्याला आणि विचारांना वंदन.

संत तुकाराम महाराज म्हणतात,

"बोले तैसा चाले । त्याची वंदावी पाऊले ।"

शेषरावजींचे संपूर्ण जीवन याच तत्त्वावर आधारले आहे. "सेवा हीच साधना, माणुसकी हाच धर्म आणि कर्म हीच ईश्वरपूजा" हा मंत्र त्यांनी केवळ बोलून दाखवला नाही, तर जगून दाखवला.

सामाजिक क्षेत्रात त्यांनी केलेले कार्य अविस्मरणीय आहे. त्यांनी हजारो लोकांवर सुसंस्कार घडवले. अनेक कुटुंबांच्या अंधकारमय आयुष्यात ज्ञानाचा दिवा लावला.

माऊली ज्ञानेश्वर महाराजांचा विचार आहे,

"जे जे भेटे भूत । त्या ते मानिजे भगवंत ।"

प्रत्येक विद्यार्थ्याला, प्रत्येक गरजूला त्यांनी भगवंताप्रमाणेच मदत केली.

समाजसेवा हा त्यांच्या जीवनाचा श्वास आहे. रुग्णांना आधार देणे, वंचितांना मदत करणे, समाजाला योग्य दिशा दाखवणे हे त्यांनी व्रत म्हणून स्वीकारले.

संत नामदेव महाराज सांगतात,

"तन मन धन अर्पावे । मग तो पांडुरंग पावे ।"

शेषरावजींनी आपले तन, मन आणि धन सर्व समाजकार्यासाठी अर्पण केले. म्हणूनच लोक त्यांच्याकडे श्रद्धेने पाहतात.

आजच्या स्वार्थी युगात त्यांचे जीवन म्हणजे संत परंपरेचा वारसा आहे.

संत एकनाथ महाराज म्हणतात,

"ग्राम सुधारणा, धर्म जागृती । हेचि संतांचे कार्य निश्चिती ।"

गावागावात जाऊन, माणसामाणसात मिसळून त्यांनी धर्म, नीती आणि संस्कारांची शिकवण दिली. त्यांच्या शब्दातून आणि कृतीतून नेहमीच माणुसकीचा संदेश मिळतो.

संत चोखामेळा म्हणतात,

"अन्नदान, वस्त्रदान । हेचि मोठे पुण्य जाण ।"

भुकेलेल्याला अन्न, गरजूला मदत आणि दुःखीला आधार देण्यातच त्यांनी खरी ईश्वरपूजा पाहिली. माणसातील देव ओळखून त्याची सेवा करणे हाच त्यांचा धर्म.

वयाच्या ७४ व्या वर्षीही त्यांच्यातील ऊर्जा, काम करण्याची तळमळ आणि समाजाप्रती असलेली बांधिलकी पाहिली की, आपल्याला खऱ्या अर्थाने "कर्मयोगी" कोण असतो हे समजते.

संत गाडगे महाराज म्हणायचे,

"देवळात जाऊन देवाला काय देणार? तोच जर भुकेला असेल तर आधी त्याला खायला द्या."

हीच शिकवण शेषरावजींच्या कृतीतून दिसते.

त्यांचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे एक अखंड दीपस्तंभ आहे. अंधारात वाट चुकलेल्या लोकांना ते दिशा दाखवतात. त्यांच्या जीवनातून आपल्याला धीर, संयम आणि निस्वार्थ सेवेची प्रेरणा मिळते.

संत कबीर म्हणतात,

"कर भला तो हो भला."

हे तत्त्व त्यांनी पूर्णपणे जगले आहे.

या वाढदिवसाच्या पवित्र दिवशी ईश्वरचरणी मनापासून प्रार्थना आहे की, त्यांना निरोगी दीर्घायुष्य लाभो. त्यांच्या हातून अजून खूप समाजकार्य घडो. त्यांचा हा मानवतेचा वारसा पिढ्यानुपिढ्या चालत राहो. त्यांच्या कार्याने समाज अधिक समृद्ध, सुसंस्कृत आणि सुदृढ व्हावा.

शेवटी संत तुकाराम महाराजांच्या शब्दात,

"आमुचे जीवन । सर्वांसाठी देवा । उपकार व्हावा । लोकांचा ।"

शेषरावजींचे जीवन खरंच सर्वांसाठी झाले आहे. आणि म्हणूनच ते आपल्या सर्वांसाठी प्रेरणा आहेत.

वाढदिवसाच्या हार्दिक शुभेच्छा! आपल्या दीर्घायुष्यासाठी आणि उत्तम आरोग्यासाठी मनापासून प्रार्थना!

लेखक : संजय कडोळे

(महाराष्ट्र शासन पुरस्कार प्राप्त, ज्येष्ठ साहित्यिक - लोककलावंत - पत्रकार)

पत्ता : गोंधळीनगर, कारंजा (लाड), जि. वाशिम
मो. : 9075635338