शांतीच्या नव्या युगाच्या स्थापनेत माध्यमे ‘सेतू’ बनावीत!

राजयोगिनी बीके मोहिनी दीदी यांचे प्रतिपादन; राष्ट्रीय मीडिया महासम्मेलनाचा दिमाखदार समारोप

देशभरातील १५०० हून अधिक पत्रकार, संपादक व मीडिया तज्ज्ञांचा सहभाग; सकारात्मक पत्रकारितेचा निर्धार

आबूरोड (प्रतिनिधी) : समाजाची विचारसरणी घडविण्याची आणि जनमानसाला दिशा देण्याची माध्यमांची ताकद प्रचंड आहे. या सामर्थ्याचा उपयोग केवळ बातमी प्रसारित करण्यापुरता मर्यादित न ठेवता शांतता, मानवी मूल्ये, सकारात्मक विचार आणि सामाजिक सद्भावनेचा संदेश जनमानसापर्यंत पोहोचविण्यासाठी केला, तर माध्यमे शांतीच्या नव्या युगाच्या स्थापनेतील प्रभावी सेतू ठरतील, असे प्रतिपादन ब्रह्माकुमारीज संस्थेच्या मुख्य प्रशासिका राजयोगिनी बीके मोहिनी दीदी यांनी केले.

ब्रह्माकुमारीजच्या मानसरोवर परिसरातील दिव्य शक्ती अनुभूती हॉलमध्ये आयोजित राष्ट्रीय मीडिया महासम्मेलन-२०२६चा दिमाखदार समारोप झाला. ‘शांतीच्या नव्या युगाकडे सेतू म्हणून मीडिया’ या मध्यवर्ती संकल्पनेभोवती झालेल्या या महासम्मेलनात देशभरातील प्रिंट, इलेक्ट्रॉनिक, रेडिओ आणि वेब मीडिया क्षेत्रातील १५०० हून अधिक पत्रकार, संपादक आणि मीडिया तज्ज्ञांनी सहभाग नोंदविला.

बातमीपेक्षा विचार घडविण्याची जबाबदारी मोठी!

९ ते १३ सप्टेंबरदरम्यान आयोजित या महासम्मेलनाच्या समारोप सत्रात माध्यमांची सामाजिक जबाबदारी, सकारात्मक पत्रकारिता, बदलते मीडिया विश्व आणि समाजात शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी माध्यमांची भूमिका यावर सखोल विचारमंथन झाले.

राजयोगिनी बीके मोहिनी दीदी यांनी माध्यमांच्या प्रभावशक्तीवर प्रकाश टाकताना सांगितले की, एका बातमीतील शब्द समाजाच्या मनावर परिणाम करू शकतात. त्यामुळे पत्रकारितेतील प्रत्येक शब्द हा जबाबदारीने वापरला गेला पाहिजे.

पत्रकारितेत संवेदनशीलता, सत्यता आणि मानवी मूल्यांना प्राधान्य दिल्यास माध्यमे समाजात विश्वासाचे वातावरण निर्माण करू शकतात. समाजाला तोडणाऱ्या विचारांपेक्षा समाजाला जोडणारे विचार पुढे नेण्याची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.

शब्द समाज जोडू शकतात; शब्द समाज घडवूही शकतात!

माध्यमे ही केवळ माहिती देणारी यंत्रणा नसून जनमत घडविण्याची शक्ती आहेत. त्यामुळे पत्रकारिता करताना सकारात्मकता, विश्वास, सद्भावना आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा विचार होणे आवश्यक आहे.

आजच्या वेगवान आणि डिजिटल युगात बातमी क्षणार्धात लाखो लोकांपर्यंत पोहोचते. त्यामुळे माध्यम क्षेत्रातील प्रत्येक व्यक्तीने आपल्या शब्दांची ताकद आणि सामाजिक परिणाम लक्षात घेऊन जबाबदार पत्रकारितेला प्राधान्य द्यावे, असा संदेश या महासम्मेलनातून देण्यात आला.

बदलत्या माध्यमविश्वात तथ्यपरक पत्रकारितेची गरज

माखनलाल चतुर्वेदी राष्ट्रीय पत्रकारिता एवं संचार विश्वविद्यालय, भोपाळचे असोसिएट प्रोफेसर डॉ. संजीव गुप्ता यांनी इलेक्ट्रॉनिक माध्यमांचे बदलते स्वरूप आणि पत्रकारितेसमोरील नव्या आव्हानांवर भाष्य केले. वेगाच्या स्पर्धेतही तथ्यपरकता आणि जबाबदार दृष्टिकोनाशी तडजोड होता कामा नये, असे त्यांनी स्पष्ट केले.

नेपाळमधील कल्याणपूरच्या ज्येष्ठ पत्रकार माला कुमारी कर्ण यांनी माध्यमे समाजातील विविध घटकांना जोडणारा संवादाचा प्रभावी दुवा असल्याचे सांगितले. पत्रकारितेच्या माध्यमातून शांतता, सकारात्मकता आणि सामाजिक एकोप्याचा संदेश जनसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.

डिजिटल पत्रकारितेपासून सर्जनशील माध्यमांपर्यंत मंथन

कुशाभाऊ ठाकरे विद्यापीठ ऑफ जर्नालिझम अँड मास कम्युनिकेशन, रायपूरचे माजी कुलगुरू प्रा. डॉ. मानसिंह परमार यांनी माध्यमांच्या सामाजिक भूमिकेवर प्रकाश टाकला.

प्रसार भारती न्यूज सर्व्हिस, नवी दिल्लीचे सीनियर एडिटर डिजिटल उमनाथ सिंह यांनी डिजिटल पत्रकारितेतील बदल, आव्हाने आणि जबाबदाऱ्या याबाबत मार्गदर्शन केले. एएएफटी, नोएडा फिल्म सिटीचे डीन डॉ. विकास सिंह यांनी माध्यमे आणि सर्जनशील माध्यमांच्या भूमिकेवर आपले विचार मांडले.

सकारात्मक पत्रकारितेसाठी आगामी कार्ययोजना

समारोपाच्या प्रसंगी मीडिया विंगच्या उपाध्यक्षा बीके सरला दीदी यांनी आगामी कार्ययोजना सादर केली. मीडिया क्षेत्रातील उपक्रम अधिक प्रभावी करण्याबरोबरच सकारात्मक आणि मूल्याधिष्ठित संदेश व्यापक स्तरावर पोहोचविण्यासाठी विविध उपक्रमांचे नियोजन त्यांनी मांडले.

या कार्ययोजनेला माखनलाल चतुर्वेदी राष्ट्रीय पत्रकारिता एवं संचार विश्वविद्यालय, भोपाळचे मास कम्युनिकेशन विभागप्रमुख प्रा. संजय द्विवेदी यांनी मान्यता दिली.

मान्यवरांचा सन्मान; आध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांची रंगत

महासम्मेलनात सहभागी मान्यवरांचा बॅज, पुष्पगुच्छ आणि अंगवस्त्र देऊन सन्मान करण्यात आला. मुंबईचे गायक बीके पुनीत यांनी गीत सादर केले. आग्रा येथील मीडिया उपक्षेत्रीय समन्वयक बीके अमर चंद यांनी स्वागतपर भाषण केले.

ज्येष्ठ राजयोग शिक्षिका डॉ. बीके सविता दीदी यांनी उपस्थित प्रतिनिधींना ध्यानाचा अनुभव दिला.

आग्रा येथील कथक कलाकार श्वेता सागर यांच्या मनमोहक कथक नृत्याने उपस्थितांची मने जिंकली. मीडिया आणि पीआर विंगचे राष्ट्रीय समन्वयक बीके शांतनू यांनी आभार मानले, तर अहमदाबादच्या अतिरिक्त क्षेत्रीय मीडिया समन्वयक डॉ. बीके नंदिनी बहन यांनी सूत्रसंचालन केले.

‘मीडिया’ची नवी भूमिका : समाज जोडणे, मन जोडणे!

महासम्मेलनाच्या समारोपानंतर सांस्कृतिक संध्याचे आयोजन करण्यात आले. आध्यात्मिक आणि सांस्कृतिक सादरीकरणातून पाच दिवसांच्या महासम्मेलनाला भावपूर्ण निरोप देण्यात आला.

या महासम्मेलनात माध्यमांकडे केवळ माहिती प्रसारित करणारे साधन म्हणून न पाहता शांतता, सकारात्मकता, श्रेष्ठ चिंतन आणि मानवी मूल्ये समाजापर्यंत पोहोचविणारे प्रभावी माध्यम म्हणून पाहण्यावर विशेष भर देण्यात आला.

पत्रकारितेतून सकारात्मक परिवर्तनाचा संकल्प

महासम्मेलनाच्या समारोपावेळी देशभरातून आलेल्या पत्रकार, संपादक आणि मीडिया प्रतिनिधींनी पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजात सकारात्मक परिवर्तन घडवून आणण्याबरोबरच शांततामय, मूल्याधिष्ठित आणि सद्भावनापूर्ण वातावरण निर्मितीसाठी योगदान देण्याचा संकल्प केला.