ज्येष्ठ समाजसेवक गजानन हरणे यांच्याशी विद्यार्थ्यांचा संवाद; सामाजिक चळवळी, जनजागृती आणि लोकसहभागाच्या कार्यपद्धतीचा घेतला अभ्यास
अकोला | प्रतिनिधी :
सामाजिक परिवर्तन घडविण्यासाठी जनजागृती, लोकसहभाग आणि संघटित प्रयत्नांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. समाजातील प्रश्न केवळ मांडून न थांबता, त्यावर कृतीशील भूमिका घेऊन न्यायासाठी संघर्ष कसा उभा केला जातो, याचा प्रत्यक्ष अनुभव डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कॉलेज ऑफ जर्नालिझम अँड सोशल वर्क, खडकी, अकोला येथील बी.ए.एस.डब्ल्यू. (BASW) तृतीय वर्षाच्या विद्यार्थ्यांनी घेतला. अभ्यासभेटीच्या निमित्ताने विद्यार्थ्यांनी ज्येष्ठ समाजसेवक गजानन हरणे यांची मुलाखत घेतली आणि प्रश्नोत्तरांच्या माध्यमातून त्यांच्या सामाजिक कार्याचा प्रवास जाणून घेतला.
सामाजिक चळवळींच्या कार्यपद्धतीचा घेतला आढावा
समाजकार्याच्या क्षेत्रातील प्रत्यक्ष अनुभव विद्यार्थ्यांना मिळावा, सामाजिक समस्या समजून घेता याव्यात आणि समाजपरिवर्तनासाठी राबविण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांचा अभ्यास करता यावा, हा या अभ्यासभेटीचा मुख्य उद्देश होता. यावेळी विद्यार्थ्यांनी गजानन हरणे यांनी आजवर केलेल्या तसेच सध्या सुरू असलेल्या सामाजिक कार्याची माहिती घेतली. विविध सामाजिक संस्था-संघटना आणि सेवाश्री बहुउद्देशीय संस्थेच्या माध्यमातून राबविण्यात आलेल्या उपक्रमांचाही त्यांनी अभ्यास केला.
समाजातील अन्यायाविरुद्ध आवाज उठविणे, नागरिकांना त्यांच्या हक्कांची जाणीव करून देणे, सामाजिक प्रश्नांवर जनजागृती करणे आणि लोकांना संघटित करून प्रशासनाकडे प्रभावी पाठपुरावा करणे, या विविध पैलूंवर विद्यार्थ्यांनी प्रश्न विचारले. सामाजिक चळवळी उभारण्याची प्रक्रिया, आंदोलनांची भूमिका आणि लोकसहभागातून प्रश्न सोडविण्याचे महत्त्व याविषयी हरणे यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला.
पुस्तकी ज्ञानाला मिळाली प्रत्यक्ष अनुभवाची जोड
समाजकार्याचे शिक्षण घेत असलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी क्षेत्रभेटी आणि अनुभवी सामाजिक कार्यकर्त्यांशी संवाद हे शिक्षणाचे महत्त्वाचे माध्यम आहे. अशा उपक्रमांमुळे वर्गात शिकलेल्या संकल्पना प्रत्यक्ष समाजजीवनाशी जोडता येतात. सामाजिक कार्य करताना येणाऱ्या अडचणी, लोकांचा विश्वास संपादन करण्याचे महत्त्व आणि सामाजिक परिवर्तनासाठी आवश्यक असलेले सातत्य यांची जाणीव विद्यार्थ्यांना या भेटीतून झाली.
सामाजिक प्रश्न सोडविण्यासाठी केवळ चर्चा पुरेशी नसून जनजागृती, लोकशिक्षण, संघटन आणि लोकशाही मार्गाने सातत्यपूर्ण प्रयत्न आवश्यक असतात, हा महत्त्वपूर्ण संदेश या संवादातून विद्यार्थ्यांना मिळाला.
सामाजिक जाणीव आणि संवेदनशीलता वृद्धिंगत
या अभ्यासभेटीमुळे विद्यार्थ्यांच्या सामाजिक जाणिवेत भर पडण्यासोबतच समाजाप्रती असलेली जबाबदारी अधिक दृढ होण्यास मदत झाली. सामाजिक कार्याच्या विविध पैलूंची माहिती घेत विद्यार्थ्यांनी प्रत्यक्ष क्षेत्रातील अनुभव समजून घेतला. हा शैक्षणिक उपक्रम यशस्वी करण्यासाठी महाविद्यालयाचे प्राचार्य व प्राध्यापक यांचे सहकार्य लाभले. यावेळी बी.ए.एस.डब्ल्यू. तृतीय वर्षाचे विद्यार्थी उपस्थित होते.
0 Comments