"स्वतःच्या स्वप्नांची राख करून लेकरांच्या स्वप्नांना पंख देणारा देवमाणूस – बाप!"
बाप या शब्दाची व्याख्या
"बाप" हा केवळ एक शब्द नाही, तर तो एक संपूर्ण विश्व आहे. बाप म्हणजे कुटुंबाचा आधारस्तंभ, संकटात धीर देणारी सावली, कठीण प्रसंगात खंबीरपणे उभा राहणारा योद्धा आणि आपल्या लेकरांच्या आनंदासाठी स्वतःची स्वप्नेही त्यागणारा महान व्यक्ती.
आई जशी मायेचा सागर असते, तसाच बाप हा कर्तव्य, त्याग, शिस्त आणि जबाबदारी यांचा महासागर असतो. बापाचे प्रेम अनेकदा शब्दांत व्यक्त होत नाही, पण त्याच्या प्रत्येक कृतीत, प्रत्येक संघर्षात आणि प्रत्येक त्यागात ते दिसून येते.
बाप कसा असतो?
बाप हा वडाच्या झाडासारखा असतो. स्वतः उन्हात उभा राहतो, पण आपल्या कुटुंबाला सावली देतो.
बाप हा पर्वतासारखा असतो. कितीही वादळे आली तरी तो डगमगत नाही. स्वतःच्या दुःखाला छातीशी कवटाळून तो कुटुंबाच्या सुखासाठी झटत राहतो.
बाप हा समुद्रासारखा असतो. बाहेरून शांत दिसतो, पण आतमध्ये भावनांचे प्रचंड वादळ दडलेले असते.
बाप हा मेणबत्तीसारखा असतो. स्वतः जळतो पण इतरांचे आयुष्य उजळवतो.
बाप कधी आपल्या मुलांच्या डोळ्यांत अश्रू पाहू शकत नाही. म्हणूनच तो स्वतःच्या डोळ्यांतले अश्रू लपवतो. तो थकतो, तो दुःखी होतो, तोही रडतो; पण त्याच्या जबाबदाऱ्यांपुढे त्याच्या भावना अनेकदा मागे पडतात.
बाप आपल्या परिवारासाठी काय करतो?
एका बापाचे संपूर्ण आयुष्य हे आपल्या परिवारासाठी समर्पित असते.
तो पहाटे उठतो, रात्र उशिरापर्यंत कष्ट करतो. उन्हाळा, पावसाळा किंवा हिवाळा याची पर्वा न करता तो आपल्या कुटुंबाच्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी धडपडत राहतो.
मुलांच्या शिक्षणासाठी तो स्वतःच्या अनेक इच्छा बाजूला ठेवतो.
मुलांच्या भविष्यासाठी तो कर्ज घेतो.
घर उभे राहावे म्हणून तो आयुष्यभर घाम गाळतो.
मुलांच्या चेहऱ्यावर हसू पाहण्यासाठी तो स्वतःचे दुःख लपवतो.
कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याची काळजी घेत असताना अनेकदा त्याला स्वतःसाठी वेळही मिळत नाही.
जेव्हा मुलगा डॉक्टर, इंजिनियर, अधिकारी किंवा यशस्वी व्यक्ती बनतो तेव्हा लोक त्याचे कौतुक करतात; पण त्या यशामागे आयुष्यभर संघर्ष करणाऱ्या बापाचे कष्ट अनेकदा दिसून येत नाहीत.
बाप आयुष्यभर झुंजत असतो
बापाचा जन्म संघर्षासाठीच झाला आहे असे वाटावे इतक्या संकटांना तो सामोरा जात असतो.
लहानपणी आई-वडिलांसाठी झटतो.
तरुणपणी भावंडांसाठी झटतो.
लग्नानंतर पत्नी आणि मुलांसाठी झटतो.
वृद्धापकाळातही परिवाराच्या चिंतेत जगत राहतो.
त्याच्या आयुष्यातील प्रत्येक दिवस हा जबाबदारीचा असतो.
तो स्वतःसाठी फारसे काही मागत नाही. त्याला मोठी स्वप्ने नसतात. त्याची एकच इच्छा असते – "माझी लेकरं सुखी राहावीत."
त्यासाठी तो स्वतःच्या शरीराची, आरोग्याची आणि सुखाचीही पर्वा करत नाही.
बाप आपल्या मनातील दुःख कुणासमोर व्यक्त करू शकत नाही
जगातील सर्वात मोठी शोकांतिका म्हणजे बापाचे न बोललेले दुःख.
तो आर्थिक अडचणीत असतो पण सांगत नाही.
तो मानसिक तणावात असतो पण दाखवत नाही.
तो आजारी असतो पण कुटुंबाला काळजी वाटू नये म्हणून शांत राहतो.
त्याच्या मनात हजारो चिंता असतात, पण चेहऱ्यावर हास्य ठेवतो.
कारण त्याला माहीत असते की घरातील लोक त्याच्याकडे आशेने पाहत आहेत.
म्हणूनच अनेकदा बापाच्या वेदना त्याच्याबरोबरच संपून जातात.
जगाला त्याचा संघर्ष दिसतो, पण त्याच्या मनातील जखमा दिसत नाहीत.
खऱ्या अर्थाने आपल्या दुःखाला छातीशी कवटाळून परिवारासाठी जगणाऱ्या व्यक्तीला "बाप" म्हणतात.
बापाचा स्वाभिमान
बाप कधी हात पसरायला शिकत नाही.
तो संकटांशी लढतो.
अपमान सहन करतो.
कष्ट सहन करतो.
पण आपल्या परिवाराला कमी पडू देत नाही.
त्याचा स्वाभिमान हा त्याचा खरा दागिना असतो.
त्याला संपत्तीचा अभिमान नसतो; त्याला अभिमान असतो आपल्या मुलांच्या यशाचा.
बापाची इज्जत आणि मान-सन्मान का करावा?
जगातील अनेक संस्कृती, परंपरा आणि धर्मग्रंथ माता-पित्यांचा सन्मान करण्याचे महत्त्व सांगतात.
ज्यांनी आपल्याला जन्म दिला, वाढवले, शिक्षण दिले, संकटात आधार दिला, त्यांच्या ऋणातून कोणीही पूर्णपणे मुक्त होऊ शकत नाही.
बापाची इज्जत करणे म्हणजे केवळ त्याला नमस्कार करणे नव्हे.
त्याच्या कष्टांची जाणीव ठेवणे.
त्याच्या भावना समजून घेणे.
त्याच्या वृद्धापकाळात त्याचा आधार बनणे.
त्याच्या त्यागाचा सन्मान करणे.
हेच खरे बापाचे पूजन आहे.
ज्या घरात वडिलांचा सन्मान केला जातो, त्या घरात संस्कार, शिस्त आणि समृद्धी नांदते.
आणि ज्या घरात माता-पित्यांचा अपमान होतो, त्या घरातील सुख-शांती हळूहळू नष्ट होत जाते, असे अनेक संत, महात्मे आणि धार्मिक परंपरांमध्ये सांगितले गेले आहे.
बापाचे वैचारिक तेवर
१. बाप कधी हार मानत नाही
परिस्थिती कितीही कठीण असली तरी तो लढत राहतो.
२. बाप जबाबदारीपासून पळत नाही
कारण त्याला माहीत असते की त्याच्या खांद्यावर संपूर्ण घर उभे आहे.
३. बाप स्वप्न पाहतो
पण ती स्वतःसाठी नसतात; ती आपल्या मुलांसाठी असतात.
४. बापाला दिखावा आवडत नाही
त्याला कृतीवर विश्वास असतो.
५. बाप शिस्त शिकवतो
कारण त्याला मुलांचे भविष्य घडवायचे असते.
६. बापाचा रागही प्रेमासाठी असतो
त्यामागे मुलांचे भले दडलेले असते.
७. बापाचा त्याग अमूल्य असतो
ज्याची किंमत कोणत्याही पैशात मोजता येत नाही.
बापावर काही प्रभावी ओळी
बाप हा शब्द नाही, तो एक जबाबदारी आहे.
बाप हा माणूस नाही, तो एक संस्था आहे.
बापाचे प्रेम दिसत नाही, पण आयुष्यभर जाणवत राहते.
आई घराचे हृदय असते, तर बाप त्या घराचा कणा असतो.
बापाच्या खिशात किती पैसे आहेत हे महत्त्वाचे नसते; त्याच्या मनात मुलांसाठी किती प्रेम आहे हे महत्त्वाचे असते.
जगातील सर्वात श्रीमंत माणूस तोच असतो, ज्याच्या डोक्यावर बापाचा हात असतो.
बाप हा कुटुंबाचा न बोलणारा नायक आहे. त्याच्या घामाच्या थेंबांत कुटुंबाचे भविष्य लिहिलेले असते. त्याच्या त्यागामुळे घर उभे राहते, त्याच्या कष्टामुळे लेकरांची स्वप्ने पूर्ण होतात आणि त्याच्या आशीर्वादामुळे आयुष्याला दिशा मिळते.
म्हणून प्रत्येकाने आपल्या बापाची कदर करावी, त्याचा सन्मान करावा, त्याच्या भावनांचा आदर करावा. कारण जगातील अनेक गोष्टी पुन्हा मिळू शकतात, पण एकदा हरवलेला बाप पुन्हा कधीच मिळत नाही.
"ज्याच्या डोक्यावर बापाचा हात असतो, त्याला जगातील कोणतेही वादळ सहज पाडू शकत नाही. कारण बाप हा केवळ व्यक्ती नसतो; तो आपल्या लेकरांच्या आयुष्याचा सर्वात मजबूत आधार असतो."
लेखक सुधाकर चौधरी
मो. 9421151173
0 Comments